Trong bối cảnh giáo dục nghề nghiệp đang chuyển mạnh sang đào tạo theo hướng thực hành, gắn với nhu cầu của thị trường lao động, việc tổ chức cho học sinh thực hành trực tiếp trên thiết bị thực tế đóng vai trò then chốt trong nâng cao chất lượng đào tạo. Bài viết tập trung phân tích vai trò, thực trạng và hiệu quả của hoạt động thực hành trực tiếp trên thiết bị thật trong đào tạo ngành Công nghệ ô tô, Cơ khí động lực bậc Trung cấp tại Khoa Cơ khí, Trường Trung cấp Kinh tế – Kỹ thuật Nguyễn Hữu Cảnh; qua đó khẳng định đây là giải pháp quan trọng góp phần nâng cao kỹ năng nghề, tác phong công nghiệp và khả năng đáp ứng yêu cầu doanh nghiệp của học sinh sau tốt nghiệp.

Ngành Công nghệ ô tô và Cơ khí động lực là những ngành kỹ thuật có yêu cầu cao về kỹ năng thực hành, khả năng thao tác chính xác và tư duy kỹ thuật. Đối với học sinh bậc Trung cấp, việc “học đi đôi với hành”, được trực tiếp tiếp xúc, thao tác trên các thiết bị, máy móc và hệ thống thực tế là điều kiện tiên quyết để hình thành năng lực nghề nghiệp.

Nhận thức rõ điều này, Khoa Cơ khí, Trường Trung cấp Kinh tế – Kỹ thuật Nguyễn Hữu Cảnh luôn chú trọng tổ chức cho học sinh thực hành trực tiếp trên thiết bị thực tế ngay trong quá trình đào tạo, xem đây là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp và đáp ứng yêu cầu kiểm định chất lượng đào tạo.

Thực hành trên thiết bị thực tế mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho học sinh ngành Công nghệ ô tô, Cơ khí động lực, cụ thể:

- Gắn lý thuyết với thực tiễn: Giúp học sinh hiểu rõ bản chất kiến thức đã học thông qua việc quan sát, thao tác và xử lý tình huống thực tế.

- Hình thành và phát triển kỹ năng nghề: Học sinh được rèn luyện kỹ năng sử dụng dụng cụ, máy móc, thiết bị chẩn đoán, sửa chữa theo đúng quy trình kỹ thuật.

- Nâng cao tác phong công nghiệp: Thực hành trong môi trường xưởng giúp học sinh hình thành ý thức kỷ luật, an toàn lao động và làm việc nhóm.

- Tăng khả năng thích ứng với doanh nghiệp: Học sinh làm quen với công nghệ, thiết bị tương tự tại các cơ sở sửa chữa, bảo dưỡng ô tô, từ đó giảm bỡ ngỡ khi đi thực tập và làm việc sau tốt nghiệp.

Trong những năm qua, nhà trường đã quan tâm đầu tư và tổ chức hiệu quả hoạt động thực hành cho học sinh ngành Công nghệ ô tô, Cơ khí động lực thông qua các nội dung sau:

- Cơ sở vật chất, thiết bị đào tạo: Nhà trường trang bị các xưởng thực hành Động cơ, Gầm, Điện – Điện lạnh ô tô với rất nhiều thiết bị hiện đại: Bộ thiết bị đào tạo chẩn đoán tổng thành xe ô tô xăng, Bộ dò ga tự động, Máy sạc ga tự động, Mô hình tổng thể Hệ thống điện ô tô, động cơ ô tô, hộp số, hệ thống phanh, hệ thống lái, mô hình cắt bổ, thiết bị chẩn đoán, dụng cụ sửa chữa chuyên dùng,… đáp ứng yêu cầu đào tạo trình độ Trung cấp.

Trang thiết bị phòng thực hành Điện - Điện lạnh ô tô

- Tổ chức dạy học theo hướng thực hành: Thời lượng thực hành được bố trí chiếm tỷ lệ lớn trong chương trình đào tạo. Giáo viên tổ chức cho học sinh thực hành theo từng bài, từng mô-đun nghề, đảm bảo “mỗi học sinh đều được thao tác trực tiếp”.

- Phương pháp giảng dạy: Giáo viên kết hợp hướng dẫn mẫu, giao nhiệm vụ cụ thể, theo dõi – uốn nắn thao tác và đánh giá kết quả thực hành của học sinh dựa trên sản phẩm và kỹ năng thực hiện.

- Gắn đào tạo với thực tiễn sản xuất: Ngoài thực hành tại trường, nhà trường còn tổ chức cho học sinh tham quan, thực tập tại các garage, doanh nghiệp sửa chữa ô tô, giúp học sinh tiếp cận môi trường làm việc thực tế.

Học sinh tham gia học tập thực tế tại doanh nghiệp

Thông qua việc tổ chức cho học sinh thực hành trực tiếp trên thiết bị thực tế, nhà trường đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Học sinh nắm vững kiến thức và kỹ năng nghề, tự tin hơn khi tham gia thực tập tại doanh nghiệp. Ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp và tinh thần làm việc nhóm của học sinh được nâng cao rõ rệt.

Nhiều học sinh sau khi thực tập được doanh nghiệp đánh giá tốt về tay nghề và thái độ làm việc. Điều này góp phần nâng cao uy tín và chất lượng đào tạo của nhà trường, đồng thời đáp ứng các tiêu chí trong công tác kiểm định chất lượng giáo dục nghề nghiệp.

Học sinh thực hiện các bước vận hành, kiểm tra hệ thống điều hòa không khí  

Học sinh thực tập tháo lắp động cơ 

Tổ chức cho học sinh thực hành trực tiếp trên thiết bị thực tế trong đào tạo ngành Công nghệ ô tô, Cơ khí động lực bậc Trung cấp là giải pháp hiệu quả và phù hợp với định hướng phát triển giáo dục nghề nghiệp hiện nay. Thực tiễn triển khai tại Khoa Cơ khí, Trường Trung cấp Kinh tế – Kỹ thuật Nguyễn Hữu Cảnh cho thấy, hoạt động này không chỉ nâng cao kỹ năng nghề cho học sinh mà còn góp phần đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật có chất lượng, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.